NGÀNH CÀ PHÊSẢN XUẤT - THƯƠNG MẠISPECIALTY COFFEThế giớiVĂN HÓA CÀ PHÊ

Lịch sử làn sóng cà phê thứ nhất & thứ hai | PrimeCoffee

Lịch sử các làn sóng cà phê

Theo một cách tự nhiên sự vận động xã hội tự phân chia thành nhiều giai đoạn lịch sử với các sự kiện cột mốc. Sự phát triển của ngành cà phê cũng trải qua những bước ngoặt và các biến đổi đáng kể, chúng ta gọi những mốc thời gian này là “các làn sóng cà phê” (Wave Coffee). Những đợt sóng nối tiếp hàng thế kỷ này đã liên tục làm mới diện mạo của ngành cà phê, với các biến đổi mạnh mẽ làm nên cách chúng ta tiêu thụ và sản xuất cà phê trong hiện tại.

Lịch sử và sự phân chia làn sóng cà phê

Nói về lịch sử của ngành cà phê thế giới qua từng thời kỳ, các nhà “sử học caffein” đã xem xét các xu thế và thay đổi quan trọng đã xảy ra để định hình nên ngành cà phê ngày nay. Qua đó hầu hết các sử gia đều đồng ý rằng có ba giai đoạn lớn và quan trọng trong sự biển đổi của ngành cà phê thế giới. Điều thú vị hơn nữa là những “làn sóng” này chỉ mới dậy lên gần đây trong lịch sử (đầu những năm 1900) mặc dù cà phê đã được tiêu thụ từ ít nhất là 15 thế kỷ trở về trước. (Coffeeb)


Như vậy để tóm gọn ta sẽ có ba làn sóng cà phê như sau:

  • Làn sóng thứ nhất: Nhu cầu tiêu thụ cà phê tăng theo cấp số nhân và sự ra đời của cà phê hòa tan.
  • Làn sóng thứ 2: Chú trọng nâng cao trải nghiệm cà phê và sự ra đời của Specialty Coffe
  • Làn sóng thứ 3: Sư gia tăng mạnh mẽ của phong trào Specialty Coffe, tập trung vào pha chế thủ công và tiêu thụ cà phê bền vững.

Bài này mình sẽ tập trung vào làn sóng thứ nhất và thứ hai. Làn sóng cà phê thứ ba sẽ được trình bày riêng, đầy đủ & chi tiết vì nó có tác động lớn nhất đến tiêu thụ cà phê hiện đại của chúng ta.

Sự ra đời các quán cà phê đầu tiên

Nếu bạn đã xem lịch sử cây cà phê, hẳn bạn sẽ không lạ lẫm với câu chuyện về một đàn dê đã tình cờ giúp con người phát hiện ra loại quả thần kỳ này (lúc này người ta chưa thực sự uống cà phê). Và những ghi chép lâu đời nhất đã cho thấy từ giữa thế kỷ 15 cây cà phê Arabica đã phân tán ra khỏi Lục Địa Đen nhờ các chuyến hải trình của đế chế Hà Lan từ thế kỷ 16 – 17.

Mô tả các quán cà phê thế kỷ 16 - Qahveh KhaneN
Mô tả các quán cà phê thế kỷ 16 – Qahveh KhaneN

Theo sau sự phổ biến của cà phê trên toàn thế giới, từ thế kỷ 16 các quán cà phê được gọi là “Qahveh KhaneN” được biết đến rộng rãi  ở vùng Trung Đông, và trở thành một không gian phổ biến cho mọi người đến với nhau, chia sẻ thông tin và thảo luận về chính trị, cuộc sống.. bên cạnh việc thưởng thức một loại chất “kích thích”

Xu thế mở đầu làn sóng thứ nhất

Các quán cà phê trở thành những địa điểm rất nổi tiếng, trên thực tế nhiều nhân vật lịch sử đã có mặt tại các quán cà phê như một văn phòng thường nhật thay cho nhà của họ. Trong các ghi chép lịch sử, Benjamin Franklin đã thảo ra Hiệp Ước Liên minh Pháp-Mỹ năm 1778 tại quán cà phê Pháp Procope – một trong số rất nhiều các quán cà phê ông từng ghé thăm trong suốt chuyến đi trên lục địa châu Âu .

Mặc dù không được coi là “làn sóng chính thức” của ngành cà phê nhưng sự ra đời của các quán cà phê là một bước ngoặt quan trọng ghi nhận nhiều tác động xã hội của cà phê trước khi thực sự dậy lên làn sóng cà phê đầu tiên. Và nếu không có các quán cà phê đầu tiên này, thì chúng ta khó mà tiên liệu ngành cà phê hai thế kỷ sau sẽ như thế nào.

Làn sóng cà phê thứ nhất

Đến đầu những năm 1800, cà phê là một mặt hàng trọng yếu ở hầu hết các quốc gia hiện đại. Do được tiêu thụ hàng loạt, cà phê đã trở thành một trong những nguồn tài nguyên giao dịch lớn nhất trên toàn thế giới. Trong giai đoạn này, cà phê phổ biến nhưng không dễ tiếp cận. Do bị đánh thuế theo khối lượng cũng như khả năng bảo quản kém, dễ hư hỏng. Cà phê ít được tiêu dùng tại nhà, mà được phục vụ qua các quán, hoặc các nhà rang xay bán lẻ.

Vấn đề trên đã thúc đẩy các doanh nhân muốn tìm cách để làm cho cà phê phổ biến hơn với giá cả phải chăng. Và từ giữa thế kỷ 18, các công ty như Maxwell House, Folgers đã bắt đầu chế tạo các sản phẩm để lưu trữ cà phê trong nhà hiệu quả.

Làn sóng cà phê thứ nhất First wave Coffee
Làn sóng cà phê thứ nhất – First wave Coffee

Cú “Hit” đầu tiên trong lịch sử

Hai sáng kiến ​​lớn trên thị trường mới này, là các Bao bì chân không (vẫn được sử dụng cho đến nay trong hầu hết các bao bì cà phê) và Cà phê Hòa tan – Instant Coffee (một lần nữa, vẫn được sử dụng bởi hàng tỷ người). Hai sản phẩm này đã giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào các nhà rang xay địa phương và làm cho cà phê dễ dàng tiếp cận hơn bằng cách đặt nó trên các kệ hàng tạp hóa hoặc cửa hàng tiện lợi.

Các máy hút chân không đã giúp tăng thời hạn sử dụng của cà phê và đưa nó ra xa khỏi cơ sở rang xay mà không phải đánh mất chất lượng. Về mặt xã hội, điều này làm cho cà phê từ một thức uống  được định nghĩa cho tầng lớp thượng lưu trở thành thức uống của quần chúng.

Mặc dù các thương hiệu như Maxwell House, Folgers  đã thành công trong việc dẫn đầu làn sóng cà phê và mang cà phê đến với đại chúng. Nhưng với quan điểm hiện tại về chất lượng cà phê, nhiều nhà sử học phê bình làn sóng cà phê đầu tiên đã hy sinh chất lượng và hương vị trong quy trình sản xuất công nghiệp, đã gián tiếp khơi màu cho làn sóng cà phê thứ hai trong lịch sử

Làn sóng cà phê thứ hai

Từ cuối thế kỷ 19, cà phê đã bước vào thời kỳ của sự phục hưng. Các công ty như Starbucks, Peets Coffee và những công ty khác… đã khai thác khía cạnh cộng đồng của cà phê và làm cho nó trở thành một trải nghiệm thú vị chứ không đơn thuần là việc “nốc” caffeine vào mỗi sáng.

Làn sóng cà phê thứ hai - The Second wave coffee
Làn sóng cà phê thứ hai – The Second wave coffee

Làn sóng cà phê thứ 2 đã tập trung vào việc thưởng thức cà phê vì chất lượng và trải nghiệm mà nó mang lại. Cái tên đề cử trong thời kỳ này là Howard Schultz – chủ sở hữu của Starbucks. Sau khi chiêm nghiệm được từ Ý các loại cà phê Espresso với một không gian cộng đồng chuyên biệt ông đã mang trải nghiệm này về nước Mỹ, và tạo nên một làn sóng thực thụ.

Sự ra đời của Specialty Coffee

Mọi thứ không dừng lại ở trải nhiệm “chốn thứ ba” (một cách gọi các không gian quán Starbucks) đã dựng nên vào thời kì này. Chúng ta còn phải nhắc đến sự tiến triển trong nhận thức của người dùng, những khách hàng tìm đến cà phê và được học hỏi nhiều hơn về hương vị của cà phê. Nhu cầu dần dần tăng, dẫn đến sự tìm kiếm một “cái gì đó ngon hơn”, các cửa hàng cà phê và nhà rang xay bắt đầu thử nghiệm với các mức độ rang khác nhau và sử dụng hỗn hợp cà phê từ khắp nơi trên thế giới. Họ bắt đầu phân tích, so sánh và đối chiếu những loại cà phê đó để xem xét những trải nghiệm hương vị mới mẻ.

Từ đây, các chuyên gia cà phê bắt đầu nhận thấy rằng có sự khác biệt rõ rệt trong các loại cà phê đến từ những vùng / Quốc gia khác nhau. Điều này đã lấp đầy sự đa dạng hương vị mà người tiêu dùng mong muốn khám phá từ cà phê. Đối với các doanh nghiệp, đây là cơ hội để các quán cà phê đón đầu làn sóng tiếp cận thị trường với các loại cà phê đặc chủng (Single Origin Coffee) của riêng mình và cung cấp trải nghiệm Specialty Coffee – Một bước tiến rõ rệt so với loại cà phê phổ thông dùng tại nhà.

Điều gì còn tiếp diễn?

Vào cuối những năm 1990 đầu những năm 2000, làn sóng cà phê thứ 2 đã vực dậy một nơi để mọi người thường xuyên tụ tập và nói về cuộc sống. Giống như những quán cà phê đầu thế kỷ 15, cà phê lại một lần nữa trở thành một trải nghiệm xã hội để mọi người tham gia và hơn hết là tạo dựng thành công khái niệm Specialty Coffee.

Làn sóng cà phê thứ ba - The third wave coffee
Làn sóng cà phê thứ ba – The third wave coffee

Khi người tiêu dùng hiểu nhiều hơn về loại cà phê họ uống, nhu cầu về cà phê chất lượng cao được thúc đẩy. Người tiêu dùng cà phê và người sản xuất ngày càng nhận thức rõ hơn về chuỗi cà phê và giá trị mà loại cà phê ấy cung cấp – ngoài caffeine. Đây là bước chuyển cho một làn sóng mới – Làn sóng cà phê thứ ba.


Tham Khảo

  • www.coffeeb.net/ History of first second wave coffee
  • www.craftbeveragejobs.com/ The History of First, Second, and Third Wave Coffee

 

Bạn là người đầu tiên trong số bạn bè biết đến bài viết này!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *