Cà phê Rwanda – Bản đồ cà phê Châu Phi | PrimeCoffee

Giống như hầu hết các quốc gia sản xuất cà phê thuộc Châu Phi (ngoại trừ Ethiopia), Cây cà phê đến Rwanda trong giai đoạn thuộc địa Bỉ (Belgian), cho đến năm 1999 sản cà phê Rwanda vẫn bị gắn mác kém chất lượng, do nông dân đã không có phương tiện để chế biến cà phê đúng cách. Hôm nay Rwanda là nước sản xuất Cà phê Arabica lớn thứ chín của châu Phi với khoảng 400.000 trang trại. Và được biết đến bởi nhiều loại Single origin coffee. Đó là một bước tiến mang tính “cách mạng” của ngành cà phê Rwanda.

Một đoạn phim giới thiệu về hoạt động sản xuất cà phê tại Rwanda – cũng cần nói thêm, A Film about Coffee cũng lấy bối cảnh từ Rwanda

Thông tin tổng quan về cà phê Rwanda

Ngày nay Rwanda đóng góp chưa tới 0,2% nguồn cung cà phê toàn cầu, nhưng danh tiếng của nó về chất lượng cà phê thì không thể nào phủ nhận, các thông tin sau đây được thống kê bởi CafeImports vàm năm 2017:


Quy mô sản xuất:

  • Dân số tham gia vào ngành cà phê: xấp xỉ 400.000
  • Quy mô trang trại trung bình: 1 – 4 ha
  • Sản lượng xuất khẩu hàng năm: 130.000 bao (60 kg)

Hoạt động canh tác cà phê Rwanda:

  • Các khu vực đang canh tác cà phê: Tỉnh miền Tây (bao gồm Kabrizi, Hồ Kivu và Đảo Gishamwana), Tỉnh phía Nam (Butare, Nyanza), Tỉnh phía Bắc (Rulindo), Tỉnh phía Đông (Quận Ngoma).
  • Giống cà phê phổ biến: Chủ lực là Arabica Bourbon, Bourbon gốc Pháp, Caturra, Catuai, Mibirizi
  • Phương pháp chế biến: Chế biến ướt
  • Cách phân loại cà phê: Theo kích thước sàn, với High Grade (trên sàn 16), Medium Grade (sàn 15), và Ordinary (từ sàn 14 trở xuống)

Hầu hết cà phê Rwanda đến từ phía nam và phía tây, nhưng trên thực tế có năm khu vực sản xuất riêng biệt. Ở phía tây bắc, chúng ta có thể tìm thấy vùng núi lửa Virunga (nơi có những con khỉ đột núi Silverback nổi tiếng). Về phía tây là vùng cà phê Kivu nằm dọc theo hồ Kivu. Di chuyển về phía trung tâm của đất nước, là khu vực Kizi Rift. Xa hơn về phía nam là Akagera – nổi tiếng với độ cao tương đối thấp (1.300m). Và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, là vùng Muhazi ở phía đông đất nước.

Ban-do-ca-phe-Rwanda-PrimeCoffee
Bản đồ phân bố cà phê Rwanda

Lịch sử cà phê Rwada

Như đã nhắc đến, cà phê Rwanda không phải là một loại cây bản địa của mà được trồng từ những năm 1903 bởi thực dân Bỉ, do nhu cầu cà phê ở Châu Âu tăng lên mạnh mẽ. Từ đây cây cà phê đả trở thành sinh kế chính của rất nhiều hộ nông dân Rwanda.

Về mặt lịch sử Rwanda, không một tài liệu nghiên cứu nào có thể bỏ qua cuộc diệt chủng bi thảm năm 1994, khi gần một triệu người bị sát hại chỉ trong 100 ngày. Trong bối cảnh này, các tổ chức như phi chính phủ như PEARL (một dự án thúc đẩy cải thiện nông nghiệp ở Rwanda) và SPREAD (một chương trình tăng cường chuỗi giá trị cho hàng hóa ở Rwanda bao gồm cà phê) đều được tài trợ bởi USAID (Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ) và nhằm hỗ trợ Rwanda vực dậy nền nông nghiệp của mình.

Và cây cà phê – một trong những cây trồng có giá trị nhất của đất nước là trọng tâm của các chương trình hỗ trợ này. Với sự đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đào tạo cho các nhà sản xuất cà phê, những tác động tích cực từ những sáng kiến ​​này vẫn còn đến ngày nay.

Coopac Rulindo Washing Station, Rwanda. Photo by Claudia Bellinzoni
Trạm chế biến ướt Coopac Rulindo Washing Station, Rwand

Định hướng phát triển cà phê Specialty Coffee.

Mặc dù Rwanda vẫn phải vật lộn với nhiều vấn đề (ví dụ, khoảng 40% dân số sống trong nghèo đói) Tuy nhiên, tính đến năm 2016, cà phê là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ tư của nước này (trị giá 59,4 triệu USD một năm). Đây là những dấu hiệu cho thấy sự hồi phục của nền nông nghiệp Rwanda, đặc biệt là khi sự bất bình đẳng trong chuỗi cung ứng được giải quyết.

Ban phát triển xuất khẩu nông nghiệp của Rwanda (NAEB) đả xác định chiến lược cà phê của họ là “Định vị Rwanda là một nhà sản xuất Specialty Coffee, nhằm tạo điều kiện tốt nhất để ngành cà phê đóng góp vào sự tăng trưởng và thịnh vượng của đất nước”. Trong đó, yếu tố quyết định thành công của mục tiêu này là tập trung nỗ lực vào việc cải thiện sản xuất và chế biến

Chế biến cà phê Rwanda

Trong quá khứ, cà phê Rwandan được xử lý tự phát không nhất quán bởi các trang trại cá nhân và sau đó pha trộn cà phê với các trang trại lân cận. Tuy nhiên, sau khi diệt chủng, chính phủ và các cơ quan sản xuất khuyến khích PEARL đầu tư vào phương pháp chế biến ướt. Điều này đã thành công đến mức hiện nay có 245 trạm chế biến ướt trên toàn quốc (NAEB, 2015).

Gishamwana Island, Kivu, Rwanda. Photo by Claudia Bellinzoni
Phân loại cà phê sau chế biến ướt – Tại Gishamwana Island, Kivu, Rwanda

Khiếm khuyết khoai tây, và chất lượng Specialty Coffee

Một trong những trở ngại lớn đối với sự phát triển của của Specialty Coffee tại Rwandan là sự hiện diện của một loại bệnh trên cà phê – Potato defect. Bệnh này được gây ra bởi một loại vi khuẩn trong quả cà phê sống, sau khi rang, nhân của các quả này tạo ra một mùi không thể nhầm lẫn, tương tự như khoai tây sống, nên còn được gọi là “khiếm khuyết khoai tây”. Potato defect xuất hiện lần đầu trên các cây cà phê của Rwanda trước khi lan ra Burundi và Cộng hòa Dân chủ Congo gần đó.

Vấn đề đáng ngại là Potato defect không xuất hiện hàng loạt, mà chỉ xảy ra trên một số hạt riêng lẽ, vì vậy mặc dù ảnh hưởng đến hương vị của toàn bộ lô cà phê nhưng việc xác định và loại bỏ các hạt lỗi rất khó khăn. Vì vậy, Việc nghiên cứu về khả năng xóa bỏ khiếm khuyết hoặc cải thiện các kỹ thuật nhận dạng, phân loại là chìa khóa để đưa cà phê của Rwanda trở thành dòng sản phẩm Specialty.


Tham khảo

  • Espressocoffeeguide.com – https://espressocoffeeguide.com/
  • Cafeimports – https://www.cafeimports.com
  • www.perfectdailygrind.com/ Perfect Daily Grind – A Roaster’s & Coffee Buyer’s Guide to Rwandan Beans -By Gisselle Guerra

NgTg.HaiVan

View posts by NgTg.HaiVan
"Không có con người cà phê chỉ là một cấu trúc mang tính lý thuyết - Thiếu đi cà phê con người cũng mất đi phần nào tính vẹn toàn" | Pour Your Heart Into It.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to top