Cà phê Guatemala – Bản đồ Cafe Châu Mỹ | PrimeCoffee

Cây cà phê từng là vết chàm trong lịch của người Maya ở Guatemala, họ đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng triền miên trong nhiều thế kỷ, kể từ khi người Tây Ban Nha xâm lược và phá vỡ lối sống bản địa tại đây. Trong suốt thời kỳ thuộc địa cho đến khi Trung Mỹ giành độc lập vào năm 1823 nhiều luật lệ khác nhau đã chuyển các vùng đất truyền thống của người Maya đã trở thành những điền trang lớn mà người dân bản địa buộc phải làm nô lệ cho cây cà phê tại đó – hoặc lựa chọn rời đi.

Video này được quay bởi các nhà nhập khẩu cà phê PrimaVera trong mùa thu hoạch năm 2018, ở Guatemala

Với việc phát minh ra thuốc nhuộm hóa học ở châu Âu vào những năm 1800, thị trường xuất khẩu các loại thuốc nhuộm tự nhiên (cây indigo và cochineal) của Guatemala đã sụp đổ. Cà phê xuất hiện như một loại cây trồng xuất khẩu thay thế, được chính phủ hỗ trợ thông qua thương mại và ưu đãi thuế.

Đến năm 1859, hơn nửa triệu cây cà phê đã được trồng xung quanh Antigua, Coban, Fraijanes và San Marcos và gần 400 bao (100 lb ; khoảng 45kg) đã được xuất khẩu sang châu Âu. Vào cuối những năm 1800, Guatemala đã xuất khẩu gần 150 nghìn tấn cà phê mỗi năm. Cho đến năm 2011, Guatemala vẫn là một trong năm quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất trên thế giới, mặc dù trong những năm gần đây Honduras đã có thành tích vượt mặt.

Sản xuất cà phê Guatemala

Có cùng kích thước với tiểu bang Ohio, Guatemala đứng thứ hai trên thế giới (sau Colombia) về sản lượng cà phê đặc sản, và chiếm tỷ lệ cao nhất về cây cà phê chất lượng cao trong khu vực. Hơn một nửa cà phê của Guatemala được xuất khẩu sang Mỹ, chiếm 1/8 của GNP của đất nước và tạo ra khoảng 1/3 ngoại hối cho Guatemala (equalexchange.coop) Và như nhiều quốc gia canh tác cà phê khác, Guatemala không nằm ngoài kịch bản của sự bất công, trong hàng trăm triệu đô la thu về, chỉ có một số ít nhỏ giọt xuống tầng lớp lao động trong ngành cà phê nước này. Các thông tin sau đây được thống kê bởi Cafeimports năm 2017:


Quy mô sản xuất:

  • Dân số tham gia vào ngành cà phê: xấp xỉ 500.000 người
  • Quy mô trang trại trung bình: 1 đến 50 ha
  • Sản lượng xuất khẩu hàng năm: 3.4 triệu bao (60 kg)

Hoạt động canh tác cà phê Guatemala:

  • Các khu vực đang canh tác cà phê: Acatenango, Antigua, Atitlan, Chimaltenango, Cobán, Fraijanes, Huehuetenango, Nuevo Oriente…
  • Giống cà phê phổ biến: Bourbon, Caturra, Catuai, Typica, Maragogype, Pache
  • Phương pháp chế biến: Hầu hết được Chế biến ướt

Maria Cuc, Aldea Xojola, Altiplano, Guatemala
Một người phụ nữa thu hái cà phê tại Altiplano, Guatemala

Khó khăn, không thuộc về cà phê

Mặc dù phải đối mặt với vô số trở ngại xuyên suốt chặng đường phát triển, từ sự phân biệt chủng tộc lâu đời, tình trạng bất ổn xã hội do suy thoái kinh tế toàn cầu, đến các cuộc đảo chính của chính phủ, cải cách ruộng đất bất thành, hàng ngàn người bị cuốn vào nội chiến và thảm sát… Thì sản lượng cà phê của Guatemala vẫn đạt đỉnh điểm vào đầu thế kỷ 21 với khoảng 5 triệu bao, tuy nhiên, sản lượng giảm 1/3 chỉ vài năm sau đó (xuống còn 345.000 bao trong năm 2004) khi giá cà phê giảm mạnh. Giá cà phê rớt mạnh đã làm tăng các điều kiện vốn rất khó khăn của nông dân canh tác cà phê tại Guatemala.

“Trong cuộc khủng hoảng gần đây, những người may mắn tìm được công việc trong vụ thu hoạch cà phê nhận được tiền lương trung bình khoảng 3,00 $ mỗi ngày xuống còn khoảng 2,00 $ mỗi ngày.” – Larry Thompson từ tổ chức Người tị nạn quốc tế (Refugees International’s). Đồng lương chết đói được trả bất chấp sự sự tồn tại của mức lương tối thiểu hợp pháp tại nông thôn 2,488 $.

Miquel Guarchaj, Aldea Xojola, Guatemala
Nông dân Miquel Guarchaj – tại Aldea Xojola, Guatemala, là thành viên của hợp tác xã FECCEG mang về một túi cà phê hữu cơ

Mặc dù số liệu thống kê có thể chênh lệch đáng kể, song USAID ước tính rằng 56% dân số Guatemala sống trong nghèo đói và 20% trong tình trạng nghèo cùng cực – equalexchange.coo

Bệnh gỉ sắt, vấn đề của cà phê Guatemala

Nếu tại Brazil sương muối là vấn đề lớn của ngành cà phê, thì cà phê Guatemala cũng có một vấn đề lớn khác tên là bệnh Gỉ sắt. Nguyên do của sự tuột hạng cà phê Guatemala trên thị trường thế giới là vì đầu từ năm 2012 và kéo dài trong nhiều năm sau đó, một đợt bộc phát bệnh gỉ sắt đã trở thành ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sản xuất cà phê trong nước, làm giảm 25% sản lượng và khiến chính phủ tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Nông dân đã cố gắng kết hợp các biện pháp xử lý hóa học và hữu cơ, tỉa cành, giảm cây che bóng và thay thế các giống cà phê Arabica mẫn cảm như Bourbon, Caturra và Catuai với nhiều gống kháng bệnh tốt hơn.

Các liên minh cà phê Guatemala

Từ không ích các khóa khăn và trở ngai, Guatema đã có cho mình những liên minh mạnh mẽ đang nỗ lực vì mục tiêu gia tăng sinh kế một cách bền vững của người nông dân tham gia vào ngành cà phê nước này, nổi bật nhất có thể kể đến Hiệp hội cà phê quốc gia (Anacafé)Liên đoàn tiếp thị cà phê đặc biệt của Guatemala (FECCEG).

Anacafé – Asosiación Nacional del Café được thành lập từ năm 1960, và vận hành như một tổ chức tư nhân với nguồn quỹ độc lập. Anacafé hiện đang đại diện cho hơn 125 nghìn gia đình của những người trồng cà phê từ khắp Guatemal, thực hiện các thử nghiệm và nghiên cứu khác nhau nhằm hỗ trợ nông dân trong sản xuất, quảng bá sản phẩm (xem thêm về Anacafé).

Một trong những vai trò quan trọng của Anacafé là thành lập thương hiệu Cà phê Guatemala, và xác định tám vùng cà phê với khẩu hiệu “Lựa chọn cầu vồng” (A Rainbow of Choice) bao gồm: Acatenango Valley, Antigua,  Atitlan, Rainforest Coban, Fraijanes Plateau, Cao nguyên Huehue, New Oriente và Vùng núi lửa San Marcos.

ANACAFE staff member demonstrating how the coffee seedlings are kept. San Miguel Ixtahuacan, Guatemala. KSpanowicz
Người đại diện của Anacafé phổ biến cách trồng cà phê

Trong khi đó, Liên đoàn tiếp thị cà phê đặc biệt của Guatemala (FECCEG), là một hợp tác xã cấp hai bao gồm 12 hợp tác xã sản xuất nhỏ ở Tây Nguyên của Guatemala (khu vực này bao gồm các bộ phận của Chimaltenango, Huehuetenango, Quiché, Sololá, San Marcos và Quetzaltenango). Tổng cộng, FECCEG đại diện cho 1.943 nông dân nhỏ, trong đó 529 là phụ nữ. Bảy mươi phần trăm thành viên phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp là sinh kế chính (xem thêm về FECCEG ).

Các vùng trồng cà phê chính tại Guatemala

Mặc dù có quy mô tương đối nhỏ, nhưng các vùng sản xuất cà phê Guatemala lại có tính chất khu vực đặc trưng rất riêng biệt, do chịu ảnh hưởng bởi giống cà phê và khí hậu. Bên cạnh đó các yếu tố địa lý, xã hội cũng vô cùng thú vị. Đặc biệt là cảnh quan nhìn rất tốt mắt. Nếu có cơ hội các bạn nên thay đồ đi Guetemala uống cà phê bên bờ hồ Atitlan nổi tiếng.

GUATEMALA PRIMECOFFEE
Bản đồ cà phê Guatemala

ANTIGUA

Các loại cà phê Antigua đều thuộc nhóm cà phê SHG (Strictly High Grown – Cà phê sinh trưởng trên 1.200 mét) do có các trang trại cà phê nằm trong độ cao từ 1.300 đến 1.600 mét. Vùng này nhiều nắng và ít mưa hơn các vùng khác, và còn được bao quanh bởi ba ngọn núi lửa lớn là Agua, Fuego và Acatenango. Tuy vậy đất núi lửa giúp giữ lại độ ẩm tốt hơn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cây cà phê.  Cà phê Antigua được xem là có được những phẩm chất điển hình của cà phê Guatemal.

Bên cạnh được biết đến như một vùng trồng cà phê lớn tại Guatemala, Antigua còn được biết đến vì nơi đây tập trung nhiều kiến trúc cổ thuộc thời kỳ thuộc địa khi Tây Ban Nha cai trị xứ Guatemala. Antigua được ấn định là một địa điểm trong danh sách Di sản Thế giới UNESCO.

ATITLA

Atitlan là hồ sâu nhất ở Trung Mỹ với độ sâu tối đa khoảng 340m, diện tích bề mặt của nó hơn 130 km2. Khu vực trồng cà phê Atitlan bao quanh Hồ Atitlan ở Guatemala nằm dưới chân ba ngọn núi lửa phía nam hồ Atitlan. Khác với Antigua khu vực này nhận được lượng mưa lớn quanh năm những cây cà phê phát triển trên đất núi lửa màu mỡ nên cho hương vị phong phú hơn.

Wonderful Atitlan
Hồ Atitla – Guatemala

HUEHUETENANGO – Cao nguyên cà phê Guatemala

Đây có lẽ là điểm nổi tiếng nhất (và cũng khó phát âm nhất – nói chung là “way-way-ten-an-go”), và có độ cao cao nhất trong nước, hơn 2.000 mét. Huehuetenango nằm cận biên giới Mexico, tận hưởng được các luồng gió nóng  từ đồng bằng Tehuantepec của Mexico’s nên cây cà phê ở đây dù sinh trưởng rất cao những cũng không bị ảnh hưởng bởi sương muối. Với độ cao “ngoài vùng phủ sóng” như vậy nên cà phê “way-way-ten-an-go” hiển nhiên được chứng nhận cà phê hữu cơ (Organic certifie) có hương vị phức tạp và là loại cà phê tốt nhất tại Guatemala.

de donde viene mi cafe
Một nông trại cà phê từ Huehuetenango – Guatemala

NUOVO ORIENTE

Là một khu vực nhỏ ở rìa phía đông của đất nước dọc biên giới Honduras , có độ cao trong khoảng 1.300 – 1.600 mét. Khí hậu của tại đây nhiều mưa nhiều hơn các vùng khác, nhiệt độ tương đối ổn định và ánh sáng mặt trời vừa phải, rất thuận lợi cho cây cà phê

Kết./.

Bản đồ cà phê cà phê Guatemala có quá nhiều điều để nói, dù mình đã cố chắt lọc, mà thông tin thì vô vàn, vậy nên tạm dừng tại đây thôi, mà cũng do một phần là viết đến đây mình mệt rồi nên mình nghĩ hà!


Tham khảo

  • Espressocoffeeguide.com – https://espressocoffeeguide.com/
  • Cafeimports – https://www.cafeimports.com
  • equalexchange.coop/ History of coffee in Guatemala

NgTg.HaiVan

View posts by NgTg.HaiVan
"Không có con người cà phê chỉ là một cấu trúc mang tính lý thuyết - Thiếu đi cà phê con người cũng mất đi phần nào tính vẹn toàn" | Pour Your Heart Into It.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to top